Trabzon

Şalpazarı - Dorukkiriş Köyü

Köyün ilk kurucuları arasında Kandazoğulları bulunmaktadır. 1850 yılına ait Osmanlı arşivlerinden alınan belge ile bu gösterilmiştir. Birçok araştırmacı, Kanzdazoğulları’nın ilk yerleşim bölgesi olarak bu köyü vermiştir. Mehmet Kandazoğlu köyün eski muhtarlarındandır.

Resmi olarak ulaşabildiğimiz en eski doğum tarihli kişi, Kandaz Hüseyin Bey’dir (1815). Hüseyin Bey’in Hasan ve Halil adında iki kardeşi daha olduğu bilinmektedir. Söz konusu kişilerin bilgisine Osmanlı arşivlerinden ulaşılabilmiştir. 1850 yılına ait vergi toplanması ile ilgili elde ettiğimiz belgede, Kandazoğlu Hasan ismine rastlamaktayız. Hasan Kandazoğlu toprak ağası olarak 35 kuruş vergi vermiştir. 

 Hüseyin Bey’in 1845 yılında Osman adında bir oğlu olmuştur. Osman Bey’in Ali (1876), Hasan (1879) ve Hüseyin (1885) adında üç oğlu vardır. Her üç oğul da Kurtuluş Savaşı’nda şehit düşmüştür. 

Ali Kandazoğlu’nun Mehmet (1903) adındaki oğlu da ulaşabildiğimiz diğer bir bilgidir. Mehmet Bey’in de Kasım-Ali-Osman-Hasan ve Hüseyin adında beş oğlu olmuştur. 

Köyde kayıtlı Kandaz sayısı 103’tür ve soyadı kanunu ile birlikte Kandazoğlu soyadını kullanmaktadırlar. 

Bu aileden Yusuf Kandazoğlu ile yapmış olduğum yazışmada, dededen aldıkları bilgiye göre, Torul ilçesi Köstere Köyü’nden göç ederek Şalpazarı Dorukkiriş Köyü’ne yerleştikleri belirtilmiştir. 

Hacı Hafız Mehmet Kandazoğlu ve Evlatları

Şalpazarı - Çetrik Köyü

Köyün ilk kurucuları arasında Kandazoğulları bulunmaktadır. 1850 yılına ait Osmanlı arşivlerinden alınan belge ile bu gösterilmiştir. Yine aynı belgede Kandazoğlu Hasan ve karındaşı Halil Kandazoğlu’nun ismi geçmektedir. Kayıtlı Kandaz sayısı 15’tir.

Osmanlı belgelerine göre toprak sahipleri Hasan Bey 20 kuruş, Halil Bey de 17,50 kuruş vergi vermiştir. 

Resmi olarak tespit edilen en yaşlı Kandaz ise 1830 doğumlu Halil Kandaz’dır. Oğlu Ahmet Bey 1857 doğumludur ve Kurtuluş Savaşı’nda şehit düşmüştür. 

Aşağıdaki belge Çetrik Köyü’müze aittir. 

 11 Zilhicce 1266 (10 Ekim 1850) tarihli Maliyeden Müdevver 7957 Defteri; 

Belge Başbakanlık Osmanlı Arşivleri Dairesi Başkanlığı İstanbul arşivinden alınmıştır. Bu metinde 11 Zilhicce 1266 (10 Ekim 1850)’de köyümüzde toprağı olan kişiler ve ödedikleri vergi yazılıdır. 1850 yılında soyadı olmadığından insanlar lakaba ya da baba adına göre kayıt edilmiştir.  

Vakfıkebir - Bahadırlı Köyü

Aileden alınan bilgilere göre köydeki yerleşimleri 1800 yılların başından itibaren mevcuttur. Aile, soyadı kanunu ile birlikte Kandazoğlu-Kandaz-Güven ve Pekgüven soyadlarını kullanmaktadır. Kandaz dışındaki soyadlarını Ömer Bey’in torunu Osman Bey’in belirlediği bilinmektedir.

Ömer Bey’in (1843) kardeşi Diğtaban Hasan (1839) Akçaabat’a yerleşmiştir. Babaları Hüseyin Bey (1814) ise Görele’deki Kandazoğulları’ndan Ahmet Ağa’nın (1816) kardeşidir. Bu durumda, Nabi ve Naci Kandazoğlu’nun ailesi ile bu aile yakın akrabadır.

1843 doğumlu Ömer Kandazoğlu’nun eşi Esma Hanım’dır. Muhaceret zamanı Ordu’nun Perşembe İlçesi’ne (Vona) gidildiği, orada öldüğü ve mezarının da orada olduğu bilinmektedir. Ömer Bey’in mezarı ise Bahadırlı Köy Mezarlığı’ndadır. Diğer aile büyüklerine ait mezarlar ise evlerinin bahçesindeki aile mezarlığındadır.

 Ömer Bey’in, Ali-Ahmet-Temel-Yunus ve Mehmet adında 5 oğlu, Fatma adında 1 kızı vardır. Ahmet ve Mehmet Beyler Rus İşgali sırasında şehit düşmüş, Ali Bey ise çavuş rütbesi ve İstiklal Madalyası ile köyüne geri dönmüştür. En büyük oğlu Temel Bey (1866) Trabzon’a yerleşmiş ve Kandaz soy ismini almıştır.

 Ali ve Ahmet Beyler, Körez Mahallesi’ndeki (Marna) Topaloğullarından, Mehmet Bey ve Gülşan Hanım’ın iki kızı Fatma ve Zehra Hanım ile evlenmişlerdir.

Ömer Bey’in oğlu Temel Bey Trabzon Merkez’deki Kandazlar’ın atasıdır. Ömer Bey’in tek kızı Fatma Hanım ise, Vakfıkebir’in Bozalan Köyü’ne gelin gitmiştir.

Bahadırlı Köyü’nde Kandazoğulları’na dâhil 263 kişi tespit edilmiştir. Bunlardan köyde kalanlar ise elliyi geçmemektedir. Giresun Hacıhüseyin Mahallesi’ndeki Kandazlar da bu aileye mensuptur. 

 Selahattin-Mine-Ünal-Gülten-Şengül-Köksal ve Fatma Pekgüven Kardeşler (1968)

  

 

Yusuf Güven 

 

Ömer Pekgüven

Osman Güven

 

Yusuf Güven ve Ailesi (Ayten-Aydın-Engin-Rabia-Zeynep-Yusuf ve Zafer Güven)

 

Mahmut Güven ve Oğulları

 

Vakfıkebir - Çavuşlu Köyü

Çavuşlu Köyü’nde yerleşimin çok eskilere dayandığı bilinmektedir. Bizim tespit edebildiğimiz en yaşlı Kandaz 1848 doğumlu Ali Bey’dir.  Ali Bey’in Ahmet  (1874) ve Temel (1883) adında iki oğlu vardır. Her iki kardeş de Kurtuluş Savaşı’nda şehit düşmüştür. Ahmet Bey’in oğlu Mustafa Bey de (1899-1918) Kurtuluş Savaşı’nda şehit olmuştur. 

Bu aileye mensup 92 kişi tespit edilmiştir. Aile fertlerinden bir kısmı Tudan-Turan ve Kandazoğlu soy ismini taşımaktadır. Aslında Tudan soy ismi nüfus memurunun bir hata sonucu Turan yerine Tudan olarak yazması ile oluşmuştur. Yine aynı aileye mensup bazı Kandazlar soyadı olarak Kantazoğlu’nu seçmişlerdir. 

Çavuşlu Köyü’nden İzmit, Gölcük ve Ankara’ya çok göç olmuştur. Kalan hane sayısı beştir.

Trabzon – Merkez

Trabzon’un Merkez İlçesi’de Kandazlar tarafından yoğun olarak kullanılan bir bölgedir. Yoğunluk Erdoğdu ve Pazarkapı Mahallesi’ndedir. Diğer taraftan soy isimleri Kantekin olan Kandazlar da Çukurçayır Köyü’ndendir. 

Erdoğdu’da yerleşim 1904 doğumlu Şakir Kandaz ile başlıyor. Aileye mensup 12 kişi vardır. Aile Gümüşhane Torul’dan göç etmiştir. 

Pazarkapı’daki tespitimiz ise 1866 doğumlu Temel Bey’dir. Bu aileye de mensup 56 kişi tespit edilmiştir. Vakfıkebir Bahadırlı Köyü’ndeki Kandazlar’ın öz kardeşidir. Temel Bey, Ömer Bey’in beş oğlundan biridir. 

Temel Bey’in çocukları; Celal-Hasan-Hüseyin Beyler ve Zehra-Hatice-Harbiye Hanımlardır. 

 Temel oğlu Celal Kandaz’ın Ailesi (1962)

 Ayaktakiler Soldan sağa; Yüksel Kandaz (Samim Kandaz’ın eşi), Metin Kandaz, Melahat Kandaz Akbaytürk, Sabire Kandaz, Fethi Kandaz, Güngör Kandaz (Temel Kandaz’ın eşi) 

Oturanlar soldan sağa; Samim Kandaz, kucağında ki Hüsniye Kandaz Karacı (Samim Kandaz’ın kızı), Aslı Kandaz (Celal Kandaz’ın eşi), kucağında ki Neslihan Kandaz Akbaytürk (Temel Kandaz’ın kızı, Celal Kandaz, kucağında ki Hüseyin Avni Kandaz (Temel Kandaz’ın oğlu), Mehmet Kandaz (Sabire Kandaz’ın oğlu),Temel Kandaz

 

Celal Kandaz’ın Gelinleri ve Torunları

Çukurçayır Köyü Özkaymaklı Mahallesi’ndeki Kandazlar ise, soyadı kanunu ile birlikte Kantekin soyadını almıştır. Ailenin buraya Torul’un Köstere Köyü’nden geldiği ifade edilmiştir.

Burada ulaşabildiğimiz en yaşlı Kandaz 1849 doğumlu Mehmet Bey’dir. 1873 doğumlu Yakup ve 1876 doğumlu Yusuf adında iki oğlu vardır. Yakup Bey’in, Rasim, İsmail ve Temel adında üç oğlu olduğu bilinmektedir. Yusuf Bey’in ise Şükrü ve Temel adında iki oğlu vardır. Bu nüfusa kayıtlı 472 Kandaz belirlenmiştir.

Bir alıntı;

“Ben Trabzon Çukurçayır’da ikamet ediyorum. Evliyim ve iki oğlum var. Trabzon Merkez’de Gümrük Müşavirliği Hizmetleri ve Gemi Acenteliği yapmaktayım. Gandaz Mehmet torunu olan Hacı Şükrü Kantekin’in torunuyum.

 

 Hacı Şükrü Kantekin (1916)

Dedem Hacı Şükrü’nün anlattıklarına göre Osmanlı-Rus Savaşı’nda dedemler ailece muhacirliğe çıkmışlar. Tahminine göre 1917’li yıllarda Çorum civarlarına kadar gitmişler. Orada bir süre geçici ikamet etmişler. Oradan bir kısmı diğer illere dağılmış ve irtibatı kaybetmişler. Dedemler tekrar Trabzon’a dönüp yerleşmişler.” Murat (İzzet) Kantekin

Ayrıca Trabzon Merkez’de soyadları Kantaz olan ailenin fertleri de Kandazoğulları ailesindendir. 

 Kantekin Ailesi Fertleri

Şükrü Kantekin-Temel Kantekin-Temel Kantekin (öndekiler soldan sağa)

Akçaabat

Akçaabat’ta Kandaz yerleşimi yoğundur. Özellikle Dürbınar, Orta ve Yıldızlı Mahalleleri’nde bu yoğunluk artar. Rum Pontus’un yıkılmasıyla birlikte ailemizin büyük bir bölümü bu bölgeye yerleşmiştir. Hatta büyüklerimizin anlattıklarına göre, bu bölge bize Fatih Sultan Mehmed tarafından özellikle verilmiştir. Kandazlar’ın Akçaabat bölgesindeki dağılımı birkaç koldan olmuştur. Bu durum, aileler ile direk bağlantı kurmamızı da engellemektedir.

Bu bölgeye ait genel olarak verebileceğimiz bilgiler;

Dürbınar Mahallesi’nde tespit ettiğimiz en yaşlı Kandaz 1848 doğumlu Mehmet Bey’dir. Oğlu Yahya Bey 1868 doğumludur. Bu aileye kayıtlı 17 kişi mevcuttur. 

Orta Mahalle’de tespit edilen en yaşlı Kandaz ise, 1818 doğumlu Hüseyin Bey’dir. Hüseyin Bey’in oğlu 1839 doğumlu oğlu Hasan Bey’dir (Diğtaban Hasan. Akçaabat civarındaki kaçakçıları kovalarmış.  Yani bir nevi Gümrükçülük yaparmış. Yaya olarak dolaştığı için Diğtaban Hasan derlermiş). Aileye kayıtlı 95 kişi tespit edilmiştir. 

Hasan Bey’in oğlu Hüseyin Hasbi Kandaz’dır. Büyük teknelerle ticaret yaptığı için Hasbi Reis olarak bilinir. Zavana’daki Kalafatoğulları’ndan Mehmet Reis’in kızı Afet Hanım’la evlidir. Hasbi Bey’in çocukları; ilk eşinden Dursun-Hasan-Aslı-Gülsüm-Ayşe, ikinci eşinden Mustafa-Zehra-Hidayet’tir. Hüseyin Hasbi Bey kızı Aslı Hanım’ı, Trabzon’dan Temel Bey’in oğlu Celal Kandaz ile evlendirmiştir. Temel Bey aslen Vakfıkebir’in Bahadırlı Köyü’ndendir. İki ailenin ortak atası Hüseyin Bey’dir. 

Hüseyin Bey’in büyük oğlu Hasan Bey Akçaabat’a yerleşmiş, küçük oğlu Ömer Bey ise Vakfıkebir’e göç etmiştir. Temel Bey de Ömer Bey’in oğludur.  

 Hüseyin Hasbi Kandaz-Akçaabat

Yıldızlı Mahallesi’nde ise üç ayrı Kandaz sülalesi tespit edilmiştir. En yoğun bölge bu mahalledir. 192 Kandaz mevcuttur. Tespit edilen en yaşlı Kandazlar; 1854 doğumlu Derviş Bey, 1838 doğumlu Mahmut Bey ve 1837 doğumlu Ahmet Bey’dir. Bununla birlikte “1840 Akçaabat Nüfus Kütüğü” (Zehra Topal’ın eseridir)’nde yer alan verilere göre yeni isimlere de ulaşılmıştır. 

Bugün Yıldızlı Mahallesi’nde yaşayan Kandazlar’ın tamamı aynı atadandır. Aşağıdaki tablo bu konuyu daha iyi anlatacaktır. 

Ahmet

1795

Osman

1815

Ali

1807

Ahmet

1805

Hüseyin

1836

Mehmet

1835

Ahmet

1837

Osman

1835

Ali

1837

 

 

Derviş

1854

Ahmet

1856

Mahmut

1838

 

 

Tufan

1879

Osman

1876

 Görüldüğü üzere ilk sırada yer alan dört isim kardeştir. Diğerleri çocukları ve torunlarıdır.

 Mahmut Bey’in oğlu Ahmet Bey (1855),  Derviş Bey’in oğlu Tufan Bey (1879), Ahmet Bey’in oğlu Osman Bey’dir (1876).  

Mahmut Bey’in torunu Hamdi Bey, Ahmet Bey’in torunu Salih Bey Kurtuluş Savaşı’nda şehit olmuştur. 

Ahmet Bey’in torunu Ahmet Bey, Derviş Bey’in kız kardeşi Cevahir Hanım ile evlenmiştir. Ahmet Bey’in oğlu Osman Bey de dayısı olan Derviş Bey’in kızı ile evlidir.

Maçka – Güzelce Köyü

Gümüşhane Torul’dan 1938 doğumlu Hasan Kandaz’ın yerleştiği bilinmektedir. Ailesi halen oradadır. 

Diğer taraftan anılarını okuduğum bir öğretmen, 1957 yılında ilk görev yeri olan Maçka’da Hamsiköy yolu üzerinde Yukarı Hortokop (Yukarıköy)’tan bahsederken, yörenin DP Ocak Başkanı’nın Kandaz Ahmet olduğunu belirtmektedir.

Beşikdüzü-Bayır Köyü

Burada yaşayan Kandazlar’ın soy isimleri Usta’dır. Mehmet Usta belirleyebildiğimiz en yaşlı Kandaz’dır (1843). Bu aile Bayır Köyü’ne, Torul’un Tokçam Köyü’nden gelmiştir. Kandaz Dağları’nın sırtlarından buraya 1796 yılında gelmişlerdir. Oğlu İzzet Usta (1863) abazipka yapımında meşhurdur. Ailenin soyadının Usta olması da bu yüzdendir. Diğer oğlu Mahmut Bey ise (1881) Kurtuluş Savaşı’nda şehit olmuştur. 

Usta alesinden aldığımız bilgilere göre, Trabzon’un alınması sırasında, ailenin Maraş taraflarından Tokçam Köyü’ne ve sonrasında buraya getirilerek yerleştirildiğidir. Bu aileye mensup 432 kişi tespit edilmiştir. 

Rahmetli İzzet Usta o zamanın giysisi olan Trabzon’a has “abazipka” dikermiş. Bu hususta Trabzon’da nam salmıştır. Torunu Sabri Usta halen Beşikdüzü’nde terzilik yapmaktadır. Ailenin soyadı mesleklerinden dolayı Usta’dır. 

İzzet Bey’in kardeşi Ömer Usta ise ailesi ile birlikte Bursa’ya yerleşmiştir. Araştırmalarımız göstermektedir ki Usta ailesine ait dört ayrı hane daha tespit edilmiştir. Bu aileler ile ilgili araştırmalar devam etmektedir.

Trabzon için 2 cevap

  1. dedemi gördüm kandazoğlu resminde duygulandım ya :(

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>