Ordu

Mesudiye - Beyağaç Köyü

19 yy. sonlarında yapılan nüfus sayımında (1870–1880) köyde yaşayan erkek nüfus sayısı 122 olarak belirtilmiştir. Köyde yaşayan 20 aile arasında Kandazoğulları’da vardır. Soyadı kanunu ile Özmen soyadını kullanmaktadırlar. 

Diğer taraftan bu bölgede, Gölköy-Cihadiye-Damarlı ve Çavdar’da Özmen soy isimli ailelerin olduğu tespit edilmiş ancak, Kandaz ailesi ile bağlantısı çözülememiştir. 

Özmen ailesi ile yaptığımız görüşmelerde, atalarının Trabzon Vakfıkebir bölgesinden buraya geldiklerini belirtmişlerdir. 

Ulaşabildiğimiz en eski Kandaz, Kürekçi Ali Osman Kandaz’dır (1840). Eşi, Sultan Hanımdır. Hüseyin (1868) ve Şevki adında iki oğlu vardır. 

Hüseyin Bey’in Ali (1893), Osman (1896), Süleyman (1900) ve Mehmet (1916) adında dört oğlu vardır. Süleyman ve Mehmet Beyler daha sonraları Artuk (Harami) Köyü’ne yerleşmiştir. 

Şevki Bey’in oğulları ise Behçet, İbrahim, Cevdet ve Şevki’dir.

 

                   

 

Şevki ve Behçet Özmen                                            Süleyman-İmdat-Huriye Özmen

Bu aileye mensup 136 kişi tespit edilmiştir. Bu köyün bir kolu da Sakarya Hendek’te yaşamaktadır.

Kabadüz-Yokuşdibi

Yukarıda da değinildiği üzere Süleyman ve Mehmet Bey’in aileleri Kabadüz’e yerleşmiştir. Bu bölgede yaşayan Özmen sayısı 171 kişidir.

Mesudiye - Yeveli Köyü

Yeveli Köyü’nden görüştüğümüz yaşlılar, Malatya-Bingöl civarından 1500-1600’lü yıllarda yola çıkıp Ordu’ya yerleştiklerini belirtmişlerdir. Tüm büyüklerinin (1800–2000) mezarında “Karanacakoğlu-Kandaz” şeklinde yazdığı bilinmektedir. Bingöl soy ismi Cumhuriyet Dönemi’nde alınmıştır. Söz konusu Bingöl soy ismi gelinen bölge itibariyledir.

Araştırmalarımız sırasında Osman Bingöl adındaki Kandaz’ın eski köy muhtarlarından olduğu bilgisine ulaştık. Yaptığımız araştırma neticesinde Bingöl ve Karanacakoğlu soyadına sahip kişilerin tamamının, aile lakapları Kandaz’dır.

Osmanlı şeriyye defterlerinde, Malazgirt Savaşı’ndan sonra Bingöl-Tunceli-Malatya Darende bölgesinde yaşayan bir Kandaz topluluğundan bahsedilmektedir. Ayrıca araştırmalarımızda Bingöl’e bağlı Muratlı Köyü’nde Kandos adında bir mezraya rastlanılmıştır. Aile, ilk önce Kelkit dolaylarına, oradan da Samsun’a geçmiştir. Rivayet edilen şudur “Aile develerle Bafra-Samsun’a gelmiştir. Ancak sıcaklar nedeniyle sivrisinek yoğunluğu çoktur. Alınan karar doğrultusunda bir göç daha başlamış ve develer nerede durursa orada yerleşilecektir. Şu an Yeveli Köyü’nün olduğu yerde develer durur. Aile, durdukları bu köye Develi ismini koyar. Fakat Cumhuriyet Dönemi’nde Kayseri Develi ile isim benzerliği nedeni ile köyün ismi Yeveli olarak değiştirilir. Yeveli Köyü’nün tarihteki ismi “Yevelü Develü-Divalu” olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu da rivayetin doğru olabileceğini göstermektedir. 

Bu köydeki Karanacakoğlu ve Bingöl soy ismine sahip tüm bireyler 1819 doğumlu Mehmet Bey’in çocukları ve torunlarıdır. 

1839 doğumlu olan oğlu Mustafa Bey’in çocukları Karanacak soy ismini kullanırken, 1849 doğumlu oğlu Ali Bey’in çocukları ise Bingöl soy ismini almışlardır. 

Tabi tüm anlatılanlara karşın Yeveli ve Beyağaç köylerinin komşu olduklarını hatırlatmakta fayda görüyorum. Bunu ilerde sonuçlanacak araştırmalar gösterecektir ama bizim kanaatimizce her iki köydeki Kandazlar yakın akrabadır.

Kumru - Samur Köyü

Kandazoğlu soy ismine sahip bu aile yaklaşık 500 senedir burada ikamet etmektedir. Aile, aslen Trabzon’dan buraya gelmiştir. Rus İşgali’nde Trabzon’da kalan akrabalar da buraya gelerek birleşimi tamamlamıştır. Yine aynı aileye mensup fakat soyadı kanununda Yucu, Yuvcu, Basıcı ve Yiğit soyadını alanlar da Kandazoğulları’ndandır. Samsun Dereler Köyü’ndeki Kandazoğulları da bu ailedendir.

Yine Samsun’daki aileden Halil ve Hava Hanım’ın oğlu Sırrı Bey, Dağ soy ismini almıştır. Babası Halil Bey’in soyadı kanununda Koç olarak almış, ancak soy ismini hemen akabinde mahkeme kararı ile Kandazoğlu olarak değiştirmiştir. 

Samur Kandazlar’ından ulaşabildiğimiz en yaşlı Kandaz Mustafa Kandazoğlu’dur. Mustafa Bey 1820 doğumludur. Eşi, Fatma Hanım’dır. Bu aileye mensup 194 kişi tespit edilmiştir.

Mustafa Bey’in Mahmut (1843) adında bir oğlu olmuştur. Mahmut Bey’inde Sait (1875), Mustafa (1877), Kamil (1880- Samsun Dereler’deki Kandazoğulları’nın atasıdır), Yusuf (1886) ve Yusuf (1892) adında beş oğlu olmuştur. Mahmut Bey’in oğullarından Sait-Mustafa-İdris ve Yusuf Kurtuluş Savaşı sırasında şehit olmuştur. Bu aileye mensup bir kol da Ünye’ye bağlı Dereköy’de yaşamaktadır.

Gölköy 

Gölköy’de üç ayrı yerleşim tespit edilmiştir.

Çatak Köyü’ndeki Kandazlar, Şentürk soyadına sahiptirler. Trabzon Değirmendere’den buraya geldikleri bilinmektedir. Ancak sayı ve atalarına ulaşılamamıştır. 

Akçalı (Uzunbara) Köyü’ndeki Kandazlar’ın soyadları Durmaz’dır. Ancak sayı ve atalarına ulaşılamamıştır. 

Yine Gölköy’e bağlı Alanyurt Köyü’nde lakapları Gangazgil olan bir aile tespit edilmiştir.

Fatsa – Sakarya Mahallesi

Burada iki aile tespit edilmiştir. Her iki aile de Ünye Erenyurt’tandır. 

Naim Yılmazer’in ailesi soyadını değiştirerek Yılmazer soyadını almışıtr. Bu aileye mensup 6 kişi vardır. 

Diğer aile ise Naim Yılmazer’in kardeşi Mustafa Kandaz’ın ailesidir. Bu aileye de mensup 6 kişi vardır.

Ünye-Saraçlı

Saraçlı’da tespit edilen Kandaz sayısı 97 kişidir. Ulaşabildiğimiz en eski Kandaz 1840 doğumlu Hüseyin Kandaz’dır. Oğlu 1866 doğumlu Temel Bey’dir. 

Temel Bey’in Mustafa (1887), Hüseyin (1889), Emin (1903) ve Hasan (1911) adında dört oğlu olmuştur. Emin ve Hüseyin Beyler Kurtuluş Savaşı’nda şehit olmuştur. 

Ünye-Çamurlu

Çamurlu’da bulduğumuz aile meşhur Hacı Mehmet Kaptan’ın (1820) ailesidir. Hacı Mehmet Kaptan, Senedi Bahri sahibidir. Oğulları Mehmet Bey (1844) ve İsmail Hakkı Bey (1859)’dir. 

İlk aile, oğlu Mehmet (1844)  Bey’in ailesidir. Mehmet Bey’in oğulları Bahri (1873), Sami (1877), İsmail (1882) ve Arif (1880) Beyler’dir. Sami, İsmail ve Arif Beyler Kurtuluş Savaşı’nda şehit düşmüştür. 

Bu aileye mensup 37 kişi tespit edilmiştir. 

İkinci aile ise Hacı Mehmet Kaptan’ın diğer oğlu İsmail Hakkı’nın (1859) ailesidir. Oğulları Naili (1883) ve Ahmet Radi (1899) Kurtuluş Savaşı’nda şehit olmuştur. Diğer oğulları ise Mehmet Zeki (1902), Bekir Fahrettin (1904) ve Halil Cihat’tır (1915). 

Bu aileye mensup 37 kişi tespit edilmiştir.

Ünye-Erenyurt-Şerefiye

Burada yaşayan Kandaz sayısı 85’dir. 

Ulaşabildiğimiz en eski Kandaz 1820 doğumlu Hüseyin Bey’dir. Hüseyin Bey’in oğlu 1844 doğumlu Salih Bey’dir. Salih Bey’in oğlu Mehmet Bey (1878) Kurtuluş Savaşı’nda şehit düşmüştür. 

Ünye-Gülcügez

Gülcügez’de tespit edilen Kandaz sayısı 72 dir. Burada iki ayrı aileye rastlıyoruz.

1860 doğumlu Mustafa Bey ve 1894 doğumlu oğlu Şükrü Bey ile 1850 doğumlu Mehmet Bey ve onun 1878 doğumlu oğlu Mehmet, 1885 doğumlu oğlu Yakup Kandaz’dır. Mehmet ve Mustafa Beyler kardeştir. Resmi olarak aldığımız bilgiler ile Şükrü Kandaz ve Kumru Seçim Müdürü Adem Kandaz’dan aldığımız bilgilerle de örtüşmektedir. 

“Kandazlar’ın aslı Doğubayazıt’a dayanır. Oradan gelip Tekkiraz’a yerleşen atamızın 9 oğlu vardır. İlk yerleşim yerimizden kan davası nedeni ile göç etmişler. Dokuz kardeşten ikisi Giresun’a, biri Kumru İlçesi’ne, Ünye’nin Yavi Köyü’ne bir, Erenyurt’a bir ve Gülcügez Köyü’ne iki kardeşin yerleştiğini biliyoruz. Diğer iki kardeşin ise nerede olduğu bilinmemektedir. Gülcügez’e yerleşenlerin adları Koca Mustafa ve Koca Ahmet’tir. Kandaz koca Ahmet genç yaşta askere gitmiş ancak, geri dönmemiştir. Diğer kardeşi Kandaz Koca Mustafa’nın Mustafa-Mehmet ve Ayşe adında üç çocuğu olmuştur”.

Aldığımız bu bilgiler bize Sakarya Bakacak Köyü’nde yaşayan Kandazlar’ın geçmişi ile ilgili verdikleri bilgileri aklımıza getirmektedir. Onlar da bir kan davası nedeniyle Mesudiye’den Sakarya’ya göç etmişlerdi. 

İkizce

Araştırmalarımız sonucunda, İkizce İlçesi Kocaman Mahallesi’nde Gandaz lakabıyla anılan bir aile tespit edilmiştir. Ailenin bugünkü soyadı tespit edilememiştir. Ancak yerleşim yerinin Ünye’ye çok yakın olması buradaki yerleşimin Ünye’den olduğu kaanatini uyandırmıştır.

Ordu için 1 cevap

  1. şükrü kandaz der ki:

    soğol verdiğiniz bilgilere çok güzel aydınlatmışız

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>