Yer Tespitleri

KANDAZLARA AİT YER TESPİTLERİ

  1. İran’ın Sistan-Balüchestan ve Kerman Şehirleri’nin tam ortasında yer alan bölgenin adı Kandaz’dır (Lat: 27,65278 Long: 57,39194). 
  2. İran’da Kandaz adında bir kasaba mevcuttur (26° 39’ 4″ North, 61° 22’ 58″ East). 
  3. İran’ın yine aynı bölgesinde Kandaz kasabasının hemen yanında, Kandez adında başka bir kasaba daha vardır. 

Ek bilgi;

İran’da yaşamakta olan küçük pek çok Türk boyu bulunmaktadır. Güney Azerbaycan’da yaşayan; Hamse Türkleri (250.000), Karapapahlar (40.000), Karadağlılar (150.000), Miskin (9.500), Şatranlu (8.500), Geyimli (6.000), Delikanlu (4.000), Beybağlu (4.000), Tahran’ın doğusunda yaşayan; Kengerlüler (60.000), Kirman ve Belücistan bölgelerinde yaşayan; Horasani ve Boçağçi Türkleri (95.000), Horasan’da yaşayan Karayiler (65.000), Nişapur’da; Bayetler (150.000), Gürgan Eyaleti’nde yaşayan; Timurtaşlar ve Goudanler (165.000), Kazvin ve Hamedan’da yaşayan; Türk grupları bulunmaktadır. Kısaca, İran’da yaşayan Türkler’in nüfusu 25 milyonu geçmiş bulunmaktadır.

Tespit; Eğer burada bir Kandaz şehri var ise, bunu kuranlarında Kandaz adındaki Türk boyunun olduğunu söylemek yanlış olmaz. Burada yerleşik olan Türk boyları ise; Horasani, Boçağçi ve Karayi Türkleri’dir. 

  1. Taşkent’in kuzeyinde, Aral Denizi’nin doğusunda, Otrar şehrine 70 km uzaklıkta, Kazakistan sınırları içinde Kandoz adında bir belde tespit edilmiştir. Bölgenin hakim topluluğu kara-uygurlardır. Kandos ayrıca Tukestan şehrine de 43 km uzaklıktadır. 

Kazakistan’ın güneyinde Sirderya kıyısındaki Otrar’ın adı Moğol felaketiyle anılır. Burası, Türk ve İslam dünyasının en büyük filozofu Farabi’nin doğduğu şehirdir. Farab aslında bölgenin adıydı ve Otrar bu bölgenin merkeziydi. Oğuzeli’nin en önemli şehriydi. Cengiz Han tarafından yerle bir edilen Otrar’ın kalıntıları geniş bir alana yayılıyor. 

  1. Gümüşhane’nin Torul İlçesi’ne bağlı Köstere Köyü’nde Kandazlar Mahallesi mevcuttur (Mahallenin yok olduğu duyumu ulaşmıştır). 
  2. Gümüşhane’nin Torul İlçesi’ne bağlı Zigana Köyü ile Köstere Köprüsü’nü birbirine bağlayan, Köstere Köprüsü’nden hemen sonra Kandazlar Kıranı Başlar. Köstere Köyü, Zigana Köyü’nün güneybatı-batı ve kuzeybatı yakasında yer almakta olup, sınırları Kamışkıran sırtını takiben Zemberek Kıranı ile Köstere Köprüsü’ne iner. Buradan itibaren Kandazlar Kıranı-Eremiye Tepesi-Şehit Tepesi-Yanmış-Yangın Kulesi-Sığınak Tepe hattını takip ederek Çifte Köprüler mevkiinde son bulur. 
  3. Giresun ili Görele İlçesi’ne bağlı İsmailbeyli Köyü’nde Kandazlar Mahallesi mevcuttur. 
  4. Trabzon/Merkez Özkaymaklı Mahallesi’ne bağlı, Kandaz Sokak mevcuttur. 
  5. Kandaz adında bir dağdan bahsedilmektedir ama yeri tespit edilememiştir. İsminin değişmiş olabileceği düşünülmektedir. Zigana Dağı’nda hala Kandazlar nöbet tutmaktadır. Bu nedenle bahsedilen dağın Zigana Dağı’nda bir tepe olduğu düşüncesi oluşmuştur. Bu da 6. maddede bahsettiğimiz Kandazlar Kıranı’nı önümüze çıkarmaktadır. 
  6. Gümüşhane’nin Yağlıdere Köyü’ne bağlı Evlice Yaylası’nda Kandaz Kayaları isimli bir bölge mevcuttur. 
  7. Ordu-Ünye-Çatak Köyü Çamurlu Mahallesi’nde Kandaz Bahçesi Mevkii adında bir yer tespit edilmiştir. 
  8. Paşadağı Mahallesi, Giresun ilimize 17 km uzaklıkta, Merkez-Sayca Köyü’ne bağlı bir yerleşim birimidir. Mahallemizin doğusunda Karakuz Deresi, batısında Güre Deresi, güneyinde Sakar Suyu ve Kandaz Mevkii, kuzeyinde ise Pelitlik (Çukurköy) bulunmaktadır. 
Sayca Köyü’nün bilinen sülale isimleri; Nebioğulları, Çavuşoğulları, Hatipoğulları, Velioğulları, Manaroğulları, Kalafatoğulları, Kavaklıoğulları, Bekiroğulları, Cefaruoğulları, Mehmetalioğulları, Şabanoğulları’dır. Daha önceki araştırmalarımızda Kalafatoğulları’nın da Kandazoğulları’ndan olduğu bilgisi bize ulaşmıştı. Ama bu bilginin kesinliği şimdilik yoktur. Aileden birkaç fertle yaptığımız yazışmada onların da bu rivayetten haberdar oldukları öğrenilmiştir. Muhtemelen Kandaz Mevkii ismini bu aileden dolayı alınmıştır.
 
  1. Trabzon’un Vakfıkebir İlçesi’ne bağlı Bahadırlı Köyü’nde Kandaz Kıranı adında bir mevki tespit edilmiştir. 
  2. Giresun’unun Hamidiye Köyü’nde Kandaz Düzlüğü adında bir yer tespit edilmiştir. 
  3. Trabzon Boztepe’nin Değirmendere tarafına bakan kısmına Kandaz Tepeleri denilmektedir. Yerleşimin oluşmasıyla isim yok olmuştur. 
  4. Torul’a bağlı Tokçam (Fırfıra) Köyü’nde Kandaz Dağı ile anılan bir dağ tespit edilmiştir. Aslında dağ bir sırttan oluşmaktadır ve bu sırtta Kandazlar oturmaktadır. Ama bu isim cumhuriyet tarihimizin hiçbir döneminde resmiyet kazanmamıştır. 
  5. Zigana Dağı’nın eteğindeki Köstere Köyü’nde Kandazoğulları’nın bulunduğu, Fatih Sultan Mehmet’in kendilerine vakfettiği bölgenin adının Kandazlı Dağı olduğu bazı araştırmacılarca belirtilmiştir. 
  6. Trabzon’un Beşikdüzü İlçesi’ne bağlı Bayır Köyü’nde Kandazlı Mahallesi mevcuttur. Bu mahallede bilinen ve yerleşimi çok eskilere dayanan Usta soyadlı Kandazlar’ın olduğu bilinmektedir. 
  7. Giresun-Doğankent-Çatalağaç Köyü’nde Gandaz Harmanı adı ile anılan bir meydan bulunmaktadır. 
  8. Avustralya adasında Kandos adında bir kasaba bulunmaktadır. 
  9. Bingöl Muratlı Köyü’nde Kandos Mezrası bulunmaktadır. 
  10. Karabük Safranbolu İlçesi’ne bağlı Üçbölük (Ilbarıt) Köyü’nden akan dereye Kandaz’ın Suyu denmektedir. 

Araştırmalarımıza göre bu köyde, Giresun Görele’den gelen İbrahimustagil ve Civişgil lakaplı aileler yaşamaktadır. Kandaz Suyu denilmesinin sebebi de bu derenin onların arazisinden geçmesidir. Bu iki ailenin de Kandaz olma ihtimali yüksektir. 

  1. Rize’ye doğru olan Kanboz Dağı’nın aslında Kandaz Dağı olduğu söylenmektedir. Kanboz Köyü’nün ve Kanbozoğulları’nın da Kandaz olduğu hususu araştırılmaktadır. Islahiye (Kanboz), Taş Camii (Yukarı Kanboz), Nusretli (Orta Kanboz), Selamet (Nefs-i Kanboz) ve Kanboz Yaylası da bu araştırma içerisindedir. Bu husus ile ilgili elimizde şu an için net bir bilgi yoktur (Araştırmacı, gazeteci-yazar İsmail Kahraman’ın bulgusudur). 
  2. Ordu Kumru İlçesi Samur Mahallesi’nde Gandazoğlu küme evleri mevcuttur. 
  3. Ordu Gölköy’e bağlı Akçalı Köyü’nde, Kandazevyannı isimli bir mahalle tespit edilmiştir. 
  4. Afganistan’daki Kunduz Şehri de bir Kandaz Şehri’dir. Kandaz olarak söylenmekte fakat Kunduz olarak yazılmaktadır. 
  5. Kırgızistan’da Gulya-Kandoz adı ile anılan bir su havzası (kanalı) mevcuttur. 
  6. Kazakistan’da Kandaz adından türediği belirtilen 9 ayrı yerleşim birimi bulunmuştur (Kandagach, Kandagash, Kandarskiy, Kandaurovo, Kandogul, Kandos, Kandoz, Kandyagash, Kandygul). 
  7. Gölcük’te Gandazoğlu Sitesi bulunmaktadır. 
  8. Marmaris’te Magic Life Der Club Kandos adında bir tatil köyü bulunmaktadır. 
  9. Kandos, Sri Lanka’da ünlü bir çikolata markasıdır (resmi mevcuttur). 
  10. Afganistan’da Gandez Yolu adıyla anılan bir yol mevcuttur. 
  11. Tibet Özerk bölgesinde Kandze adında bir şehir mevcuttur. Kandze’nin söylenişi Kandaz’dır. Ünlü Kandze Budist Manastırı da buradadır. 
  12. Divan-i Hümayun/6 numaralı Mühimme defterinin (972/1564-1565) 123 ve 427. sayfalarındaki 1039 nolu madde de, Eğirdir Kazası Kandos Karyesi’nden bahsedilmektedir. Kandos Karyesi ibaresine Hamidili adında birde ek yapılmıştır. 
  13. Gümüşhane İl Yıllığı-1967 kitabında da Kandazlar’dan bahsedilmektedir. 
  14. Rize-Çayeli-Çilingir Köyü’nde Gondaz Mahallesi mevcuttur. 
  15. Dr. Enver Uzun’a ait “Akçaabat Yer Adları” isimli eserde “Yıldızlı Köyü’nde Kandazoğlu Ahmed ibn-i Mahmud Vakfı’na ait 16 Muharrem 1328 tarihli kayıtların mevcut olduğu belirtilmiştir. 
  16. Kudret Emiroğlu’nun tercüme ettiği Trabzon Vilayeti Salnamesi’nin 13. cildinin 267. sayfasında Hacı Kandaz Efendi-Veydimadik Mah.-1888 bahsedilmektedir. 
  17. Trabzon İl yıllığı-1967 kitabının 16. sayfasında Temel Kandaz’ın, Pazarkapı Mahallesi Muhtarlığı yaptığı belirtilmiştir. 
  18. İran’da Kandaz’dan türeme tam 47 il-ilçe-köy-bölge adı vardır. Bunların bazılarının yazılışları farklı telafuzları aynı iken, bazılarında ise Kandas-Kandaz gibi son harfin değişime uğradığını tahmin etmekteyiz. 
Kandag-i-Kudami Pass Kandar-e `Abd ol Reza, Fars
Kandah Lat, Gilan Kandar-e Kolah Boland, Fars
Kandah Palang, Bakhtaran Kandar-e Mohammadi, Fars
Kandahar, Bakhtaran Kandar-e Sheykh, Fars
Kandai, Fars Kandarud
Kandaj, Markazi Kandarun, Hormozgan
Kandak, Mazandaran Kandavan, Mazandaran
Kandakli, Horasan Kandaz, Kerman
Kandal, Azarbayjan-e Bakht Kandaz, Sistan va Baluches
Kandal, Hormozgan Kandbon, Gilan
Kandalaj, Azarbayjan-e Bakht Kandbulaq
Kandalan Kandeh
Kandalat, Gilan Kandeh Beyn, Gilan
Kandan Palang, Bakhtaran Kandeh Kandi
Kandan Sar, Zanjan Kandeh Lat, Gilan
Kandaqeh, Markazi Kandeh Palang, Bakhtaran
Kandar Mohammad, Kerman Kandeh Qabrestan, Esfahan
Kandar, Fars Kandeh Sara, Gilan
Kandar, Kerman Kandeh Sorkh, Bakhtaran
Kandar, Sistan va Baluches Kandeh Sureh
Kandar, Zanjan Kandeh, Fars
Kandaran, Fars Kandeha, Markazi
Kandaraq Kandehi, Fars
Kandarcheh, Lorestan  

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>