Şehitlerimiz

Türkmenistan’dan başlayan serüven ve akabinde Horasan üzerinden Karadeniz kıyılarına gelene kadar devam eden bir süreç. Elbette ailemiz bu zaman zarfında birçok kayıp vermiştir. Tarihsel olarak düşünürsek bir göç ve savaş durumu mevcuttu. Araştırmalarımızda buna da önem verdik. Ama şehit bilgilerine ulaşmak ne yazık ki çok zor. Bizim için önem arz eden durumsa, yakın tarihimizde meydana gelen Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş safhasında verdiğimiz kayıplardır (1900-1923). Ne yazık ki, bu kayıpların birçoğu Ruslar’ın Karadeniz’e girmesiyle olmuştur.

Ruslar, Doğu Anadolu’da kazandıkları başarılardan cesaret alarak Batum tarafından yurdumuzu istilaya başladılar. Rus ordusu silâh ve teçhizat bakımından çok üstündü. Rus birlikleri 8 Mart 1916 tarihinde Rize’yi, 18 Nisan 1916’da da Trabzon’u aldılar. 

17 Ekim 1917 tarihinde başlayan Bolşevik İhtilali’ne kadar Rus işgali sürdü. 18 Aralık 1917 tarihinde Ruslar’la Erzincan Antlaşması imzalandı. Bu antlaşmaya göre Ruslar işgal ettikleri Türk topraklarını terk edeceklerdi, ayrıca 93 harbi denen 1877–1878 Osmanlı-Rus harbinde ele geçirdikleri; Kars, Ardahan ve Artvin’i geri vereceklerdi. Bu antlaşma gereğince cephe boyunca çekilme harekâtı başladı. Lâv edilen Rus Kafkas ordusunun yerini hemen Ermeni taburları alıyordu. Yöre halkına akla, hayale gelmedik zulüm, işkence ve toplu katliamlar yapıyorlardı. Türkler’i kitle halinde imha etmeye başladıkları bir sırada Vehip Paşa komutasındaki 3. ordu Bitlis’ten hareket ederek altı koldan bölgemiz istikametinde süratle ilerlemeye başladı. Harşit cephesindeki birliklerimizde Hamdi Bey (Trabzonlu albay) komutasında Trabzon istikametine doğru harekete geçti. Artık şehir, kasaba ve köylerimiz düşmandan bir bir kurtarılıyordu.

Miralay Hamdi Bey komutasındaki 37. Tümen, Giresun’dan harekete geçerek kıyı boyunca Trabzon`a yürüdü. Sahilde sırasıyla Görele (14 Şubat), Vakfıkebir (15 Şubat) ve Akçaabat’ı (18 Şubat) geri aldı. 24 Şubat 1918 de ise Albay Kazım Özalp Bey komutasındaki öncü Türk kuvvetleri üç koldan Trabzon’a girdiler.

Çete diye adlandırılan “Milis Kuvvetleri” iki yıl boyunca tecrübelerine tecrübe katmış, hele teşkilatçı bir subay olan ve sivil olarak yöremiz Çepni Türkleri’ni örgütlemekle görevli Kahraman Bey’le birlikte çok üstün vasıfları olan vurucu bir güce ulaşmışlardı. Biliyorlardı ki düşman giderayak şehir ve kasabaları ateşe verecek, yağmalayacak, yakıp-yıkacaktı. Düşmana bu fırsatı vermemek için derhal harekete geçtiler. Bu çeteler Tirebolu’dan başlayarak çoğalıyor neredeyse askeri birlik haline geliyordu.

Akçaabat tarihini yazan merhum Muzaffer Lermioğlu’nun kitabında Ağasar’la ilgili şunlar bulunmaktadır;

“Vakfıkebir, Görele, Tirebolu milis müfrezeleri sivil elbiseleri, zatı silâhlarıyla, başıbozuk bir kuvvet halinde cepheye ulaşmak üzere kasabamıza geldiler. 45–50 yaş arası olan ihtiyarlardan müteşekkil bu milis müfrezesi içinde müteaddit harplerde varlık göstermiş, askerlik sanatını tam bellemiş, değer ifade eden yiğitler vardı (Akça. Tar. S.225).

İşte biz de bu kitapta, belirleyebildiklerimizi, resmi kayıtlardan veya yaşlılarımızın anlattıklarından ulaşabildiklerimize yer vermek istedik.  Ne yazık ki elde edilen sayının çok az olduğunu biliyoruz.

Bu dönemdeki kayıpların, her ailede çok fazla olduğunun farkındayız. Ulaşabildiklerimiz aşağıda yer almaktadır.

Kandazoğulları Hasanoglu Hasan 38. Er 1312 Bulancak/Erdogan 26.08.1922
Kandazoğulları Ibrahimoglu Ahmed 38. Er 1315 Kesap/Bayramsah 26.08.1921
Kandazoğulları Galip Kandaz Çatalağaç Köyü (I. Dünya Savaşı)
Kandazoğulları Ömeroğlu Ahmet 1916- Vakfıkebir/Bahadırlı (Sarıkamış)
Kandazoğulları Ömeroğlu Mehmet 1918-Vakfıkebir/Bahadırlı 
Kandazoğulları Hasanoğlu İbrahim 1918-Espiye/Dikmen  
Gandazoğlu Galip-Giresun/Doğankent/Çatalağaç Köyü (Yunan Harbi’nde)
Ahmet oğlu Mehmet Kandiz- Dünya Savaşı Çanakkale kara kuvvetleri
1. Kolordu 1. Fırka 124. Alay 1. Tabur 2. Bölük Rütbe er -1915
Köyü Taraklı Bolu vefat; 17.4.1915 (1331) Teryandafil Çiftliği’nde
Kandazoğulları Ahmetoğlu Ahmet (1917) Çankırı
Kandazoğulları Osmanoğlu Ali (1916) Dorukkiriş (Rus işgali)
Kandazoğulları Osmanoğlu Hasan (1915) Dorukkiriş
Kandazoğulları Osmanoğlu Hüseyin (1915) Dorukkiriş (Rus işgali)
Kandazoğulları Haliloğlu Ahmet (1916) Çetrik (Rus işgali)
Kandazoğulları Alioğlu Ahmet (1914) Çavuşlu
Kandazoğulları Alioğlu Temel (1915) Çavuşlu
Kandazoğulları Ahmetoğlu Mustafa (1918) Çavuşlu
Kandazoğulları Ahmetoğlu Hamdi (1917) Akçaabat (Rus işgali)
Kandazoğulları Osmanoğlu Salih (1917) Akçaabat (Rus işgali)
Kandazoğulları Mehmetoğlu Mahmut (1914) Beşikdüzü-Bayır
Kandazoğulları Dursunoğlu Ömer (1917) Yağlıdere (Rus işgali)
Kandazoğulları Dursunoğlu Mehmet (1917) Yağlıdere (Rus işgali)
Kandazoğulları Dursunoğlu İbrahim (1916) Yağlıdere (Rus işgali)
Kandazoğulları Mustafaoğlu Mehmet (1910) Görele İsmailbeyli Köyü
Kandazoğulları Mustafaoğlu İshak (1912) Görele İsmailbeyli Köyü
Kandazoğulları Mustafaoğlu Harun (1920) Görele İsmailbeyli Köyü
Kandazoğulları Mustafaoğlu Ahmet Nuri (1915) Görele İsmailbeyli Köyü
Kandazoğulları Hasanoğlu Muharrem (1915) Şebinkarahisar-Alişar 
Kandazoğulları Salihoğlu Tevfik (1916) Şebinkarahisar-Alişar
Kandazoğulları Hasanoğlu Salih (1920) Şebinkarahisar-Alişar
Kandazoğulları Mustafaoğlu Ahmet (1922) Şebinkarahisar-Alişar
Kandazoğulları Hasanoğlu Haşim (1920) Şebinkarahisar-Alişar
Kandazoğulları İbrahimoğlu Nuri (1918) Şebinkarahisar-Alişar
Kandazoğulları İbrahimoğlu Hüseyin (1916) Şebinkarahisar-Alişar
Kandazoğulları Haşimoğlu İsmail (1915) Şebinkarahisar-Alişar
Kandazoğulları Ömeroğlu Şevket (1918) Şebinkarahisar-Alişar
Kandazoğulları Ömeroğlu Şaban (1917) Şebinkarahisar-Alişar
Kandazoğulları Osmanoğlu Ahmet (1918) Sivas-Çukuroba
Kandazoğulları Mehmetoğlu Aziz-Sakarya/Bakacak (1913) Musul’da
Kandazoğulları Mehmetoğlu Ahmet Sakarya/Bakacak (1917) Çanakkale’de
Kandazoğulları Mustafaoğlu Mahmut (1923) Ordu-Kumru-Samur
Kandazoğulları Mahmutoğlu İdris (1909) Ordu-Kumru-Samur
Kandazoğulları Mahmutoğlu Yusuf (1922) Ordu-Kumru-Samur
Kandazoğulları Mahmutoğlu Mustafa (1917) Ordu-Kumru-Samur
Kandazoğulları Mahmutoğlu Sait (1909) Ordu-Kumru-Samur
Kandazoğulları Mustafaoğlu Ahmet (1921) Mesudiye-Yeveli
Kandazoğulları Temeloğlu Hüseyin (1912) Ünye-Saraçlı
Kandazoğulları Temeloğlu Emin (1921) Ünye-Saraçlı
Kandazoğulları Mehmetoğlu Sami (1921) Ünye-Çamurlu
Kandazoğulları Mehmetoğlu Arif (1926) Ünye-Çamurlu
Kandazoğulları Mehmetoğlu İsmail (1916) Ünye-Çamurlu
Kandazoğulları İsmail Hakkıoğlu Naili (1914) Ünye-Çamurlu
Kandazoğulları İsmail Hakkıoğlu Ahmet Radi (1919) Ünye-Çamurlu
Kandazoğulları Salihoğlu Mehmet (1915) Ünye-Erenyurt
Kandazoğulları Ali Temeloğlu Salih- Sarıkamış Görele-Güneyköy
 

Adları unutulmuş isimsiz ve mezarsız tüm şehit, gazi ve esirlerimizin aziz hatıralarına ithaf ediyorum. Ruhları şad olsun…..

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>